Shivaray Sanskaar Aani Shikshan (शिवराय संस्कार आणि शिक्षण)-A. H. Salunkhe Marathi Book katha-kadambari (Novel) Lokayat

Shivaray Sanskaar Aani Shikshan (शिवराय संस्कार आणि शिक्षण)-A. H. Salunkhe Marathi Book katha-kadambari (Novel) Lokayat

मनोगत

या लेखनाद्वारे छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या चरित्रातील फक्त एका पैलवे अगदी संक्षिप्त विवेचन आपल्यापुढे ठेवत आहे. हे विवेचनही परमानंदकु ‘शिवभारत’ या फक्त एका संस्कृत ग्रंथाच्या आधारे केलेले आहे. हे शिवभारताचे महाराजांना लाभलेले संस्कार आणि त्यांचे शिक्षण हा पैलू खूप महत्वाचा समग्र मूल्यांकनही नव्हे. या सर्व मर्यादा असल्या, तरी छत्रपती शिवाजी असल्यामुळे तो आपल्यापुढे ठेवत आहे. या लेखनाद्वारे मी काही नवीन देत आहे. असा माझा दावा नाही. तथापि, मूळ संस्कृत ग्रंथात काय नोंदी आहेत अचूकपणे स्पष्ट व्हावे, हा या लेखनामागचा उद्देश आहे. या लेखनामध्ये मा भाष्य कमीत कमी ठेवण्याचा प्रयत्न आहे. परमानंदाने दिलेले तपशील आपल्यापुढे विचारार्थ ठेवणे, हाच या लेखनामागचा प्रमुख उद्देश आहे.

शिवरायांनी जे शिक्षण प्राप्त केले. त्यामागच्या प्रेरणा शोधण्याचा हा एक छोटासा प्रयत्न आहे. शहाजी राजे आणि जिजाऊ यांच्या अपार क्षमता व गुणवता त्यांनी उच्चतम मनुष्यत्वाच्या प्राप्तीसाठी शिवरायांवर केलेले शिक्षणाचे व इतर संस्कार आणि स्वतः शिवरायांच्या ठिकाणी असलेली कुशाग्र बुद्धिमत्ता, या सर्वांच्या मिलाफातून त्यांची जडणघडण कशी झाली, ते जाणून घेण्याची ही एक प्रमाणाधिष्ठित धडपड आहे.

अर्थात, परमानंदाने या ग्रंथात जे काही सांगितले आहे, ते सर्व स्वीकारता येते, असे नाही. विशेषतः, तो जेव्हा अलौकिक वर्णने करतो अथवा संस्कृत महाकाव्यांच्या चाकोरीबद्ध शैलीचे अनुकरण करतो, तेव्हा तो वास्तवापासून दूर जातो. वर्णव्यवस्थेच्या बाबतीत त्याने पुनःपुन्हा व्यक्त केलेली बरीच गैरवाजवी मते, अवतारकल्पनेचे त्याने माजवलेले स्तोम इ. गोष्टी तर सरळ-सरळ नाकाराव्याच लागतात. अर्थात, प्रस्तुत संक्षिप्त लेखनात या गोष्टी चर्चेला घेतलेल्या नाहीत.

Available at Ksagar Book Centre  on www. ksagaronline.com

 call on 9545567862 /02024453065