Lagaleli Natak (लागलेली नाटकं)-Rajiv Naik Marathi Book katha-kadambari (Novel) Shabd

Lagaleli Natak (लागलेली नाटकं)-Rajiv Naik Marathi Book katha-kadambari (Novel) Shabd

प्रास्ताविक

काही नाटकांचे काही अर्थ

एखादी कलाकृती जिव्हारी लागते, पण तिचा अर्थ लागतोच असं नाही. अर्थ लावायचा प्रयत्न करून तो लागेल असंही नाही. कधी असा प्रयत्न न करताच तो आपोआप लागतो. म्हणजे असं आपल्याला वाटतं, आपल्या नकळत आपलं मन तसा प्रयत्न करतच असणार. म्हणजे अर्थ आपणहोऊनही लागत नाहीच. काही वेळा संबंधित कलाकृती हातात आली नाही, तरी, थोडी तरी हाताला लागते.

ही साऱ्याच अर्थाने अशी ना तशी मला लागलेली नाटकं आहेत. अशी नाटकं आपल्याला मग वारंवार लागतात, आयुष्याच्या वेगवेगळ्या टप्प्यांवर. कधीकधी मग ती अधिकच लागतात. काहीसं किचकट अक्षर हळूहळू लागतं तसंही एखादं नाटक परत (परत) वाचलं की लागतं. त्यात ह्यातली काही नाटकं अभ्यासक्रमांमध्ये लागतात! नाटकाने थोडं लागट असावंच. कुठल्याच अथर्थाने न लागलेल्या नाटकावर बोलू नये; तसा प्रयत्न केला तरी जमणार नाहीच, वाट लागेल.

लागलेल्या अशा सर्वच नाटकांवर लागलीच लिहून होतं असं नाही. इथे ज्या नाटकांवर लिहिलं आहे ती सगळी नाटकं अगोदर निवडून मग लिहिलं गेलं नाही. ते लेखन कधी चर्चासत्रासाठी झालं (टॅक्स-फ्री आणि इतर एकांकिका), कधी एखाद्या पुस्तकाच्या निमित्तने झालं (बेगम बर्वे), कधी माझ्याच भाषांतराचं प्रास्ताविक म्हणून झालं (अ मिडसमर-नाइट् स ड्रीम), तर कधी ‘आंतरनाट्य’ ह्या आमच्या नाट्यसंस्थेच्या प्रयोग-स्मरणिकांच्या निमित्ताने झालं (मॅकबेथ). ह्यातला एक नाट्यनिबंध आधी इंग्रजीत लिहिला गेला (टॅक्स फ्री आणि इतर एकांकिका). काही निबंध इथे संक्षिप्त स्वरूपात दिले आहेत (घाशीराम कोतवाल), तर काही मुळातल्यापेक्षा पुष्कळच वाढले आहेत (गॅलिलिओ). ह्यातले काही पूर्वी लिहिलेले आहेत पण आता त्यांचं पुनर्लेखन केलं आहे (रङ्गपाञ्चालिक आणि इतर नाटके), काही जसेच्या तसे ठेवले आहेत (वाडा चिरेबंदी), तर काही अगदी अलीकडेच लिहिले आहेत (उद्ध्वस्त धर्मशाळा), निबंधांच्या अखेरीस ‘पूर्वप्रसिद्धो व लेखनकाळ’ दिले आहेत.

Available at Ksagar Book Centre  on www. ksagaronline.com

 call on 9545567862 /02024453065